Audiowizualni.pl

Serwis informacyjny polskich producentów filmów fabularnych, dokumentalnych, animowanych i programów telewizyjnych

Książki do adaptacji filmowej po uwzględnieniu zmian

Kieszonkowy Atlas Kobiet - Sylwia Chutnik

Kieszonkowy Atlas Kobiet"Kieszonkowy Atlas Kobiet" Sylwia Chutnik.
Wydawnictwo Korporacja Ha!art.
Data pierwszego wydania 2000.
ISBN 978-83-61407-56-0

  

  

  

  

  

Kwalifikacja:
DO ADAPTACJI Z UWZGLĘDNIENIEM SUGEROWANYCH KIERUNKÓW ZMIAN

  • FORMA
    Świetnie napisana książka, doskonały, oryginalny język. Wspaniały zmysł obserwacji. Książka składa się z kilku - właściwie autonomicznych - historii, każda z wiodącym bohaterem, wszystkie opowieści mają wspólne miejsce akcji (kamiennica na warszawskiej Ochocie, bazar przy ulicy Banacha i okoliczne ulice). Sugestywnie pokazany mikroświat.

  • TREŚĆ
    Książka składa się z czterech części. Każda opowiada historię głównej bohaterki ( bohatera ), niekiedy w kilku planach czasowych.
    - część pierwsza "bazarówy" to historia Marii Kretańskiej, córki bazarowej handlarki. Dziewczyna bez zawodu, bez planów, niesiona przez życie. Prowadzi rodzinie dom, potem wychodzi za mąż za przypadkowego chłopaka. Mąż ją zdradza, odchodzi, inna kobieta rodzi mu dziecko. Maria powoli spada w obłęd, samookalecza się, pije, staje się bazarową menelką. Zaczyna roić sobie, że urodziła dziecko, w końcu potrącona przez samochód popełnia samobójstwo w szpitalu. Streszczenie z konieczności spłyca i trywializuje opowieść, której największym walorem jest język, styl. Brak tu właściwie dialogu, który zastępuje obraz świata wewnętrznego bohaterki.
    - część druga "łączniczki" to opowieść o Marii Wachelberskiej. Żydówka z pochodzenia, ukrywała ten fakt przez całe życie. Dziś schorowana staruszka, kiedyś łączniczka powstańcza, która przeprowadzała ludzi kanałami. Przeżyła z matką, gdy wszyscy mieszkańcy domu zeszli do piwnicy a Niemcy wrzucili tam granat (Maria z matką wróciły w tym czasie do mieszkania po garnek, co je uratowało). Potem przeżyła horror na tzw. Zieleniaku, gwałty Własowców, tam ginie ratująca ją przed gwałtem matka. Maria nigdy nie odzyskuje po tych przeżyciach spokoju, nie udaje jej się ułożyć życia osobistego. Pracowała w bibliotece. Pewnego dnia schorowana i bezradna Pani Maria schodzi do piwnicy i postanawia umrzeć.
    - część trzecia "podróbki". Bohaterem jest pan Marian, pięćdziesięcioparoletni samotny mężczyzna, z zawodu cukiernik. Wyszywa makatki, szyje suknie i piecze fantastyczne ciastka. Wychowany przez despotycznego, brutalnego ojca i uległą mu matkę. Ojciec dostrzegał jego inność. Marian nie jest homoseksualistą, ale jest - jak go określa autorka - Paniopanem. Napadnięty i pobity jako gej przestaje wychodzić z domu, szyje i przebiera się w wykonywane przez siebie suknie.
    - część czwarta "księżniczki" to historia 11-letniej Marysi Kozak. Jedynaczka, mieszka z rodzicami i babcią. Chodzi do kościoła i chwilami dewocyjnie wręcz oddaje się kultowi Matki Boskiej, jednocześnie ma w sobie drugą, "złą" część. Robi szkodliwe psikusy obcym ludziom i jest przekonana, że jeśli dłużej na kogoś popatrzy, to jej spojrzenie zabije. Swoimi zachowaniami stara się zwrócić uwagę dorosłych na siebie, nocami niszczy samochody, zakleja zamki w drzwiach. Chce zmienić porządek świata. Kiedy spotyka w piwnicy dogorywającą Marię Wachelberską myśli, że to Matka Boska, która wybrała ją, by się z nią spotkać. 
    Streszczanie "Kieszonkowego atlasu kobiet" ma nikły sens. Streszczenie nie oddaje, a wręcz odbiera styl i klimat książki, bo nie jest ona zwykłą, fabularną opowieścią. Na odwrocie książki sklasyfikowana jest jako "współczesna legenda miejska z wątkiem kryminalnym". Jednak to też nie określa dobrze charakteru książki.

  • GŁÓWNY TEMAT
    Świat wewnętrzny i zewnętrzny kilku bohaterów mieszkających w tej samej kamiennicy na Ochocie. Opis współczesnej Polski oczyma tych osób. Mikroświat okolic bazaru przy warszawskiej ulicy Banacha.

  • BOHATEROWIE
    Trudno jest wypełnić taki schemat oceny w wypadku tej książki. Głównych bohaterów omówiłam wyżej i w tym miejscu właściwie powinnam powielić przytoczone już informacje.

  • AKCJA
    Główne miejsce i czas akcji - Warszawa, dzielnica Ochota, współcześnie. Poza tym - szczególnie w części drugiej wiele retrospekcji, przede wszystkim z okresu II wojny światowej i powstania warszawskiego. Akcja nielinearna, miejscami bajkowa, nie w pełni realistyczna.

  • PRZYDATNE UWAGI RECENZENTA
    SUGEROWANE ZMIANY, EWENTUALNIE KIERUNKI ADAPTACJI
    Książka była adaptowana na spektakl teatralny (na pewno w warszawskim Teatrze Powszechnym, być może jeszcze gdzie indziej). Nie widziałam jeszcze sztuki, lecz intuicyjnie czuję, że wyraźna umowność opowieści Chutnik bardziej sprawdzić się może w bardziej umownym przecież od kina teatrze. Jednak na pewno można zaadaptować każdą z części książki (najtrudniej byłoby chyba z ostatnią), jednak adaptacja wyciągająca z książki jedynie warstwę prostych, realistycznych zdarzeń spłyci opowieść. Jest to materiał dla reżysera "kreacyjnego".
    GRUPA DOCELOWA
    Starsza młodzież, kobiety, mężczyźni. Widownia dojrzalsza, bardziej wyrobiona i wymagająca.
    SZANSE NA SUKCES FREKWENCYJNY
    Materiał na film "festiwalowy", studyjny. Na pewno brak szans na sukces frekwencyjny. Jest natomiast szansa na film o dużych walorach artystycznych.
    SZANSE NA UDZIAŁ W FESTIWALACH
    Duże, oczywiście przy udanej realizacji. Szansa na film opowiadający nie w pełni realistyczną historię. Takie rozwiązanie jest często doceniane na festiwalach.
    SZANSE NA KOPRODUKCJE MIĘDZYNARODOWE
    Myślę, że brak szans. Temat, a przede wszystkim forma językowa, bardzo "polska", lokalna.
    SZACUNKOWA KOSZTOCHŁONNOŚĆ PROJEKTU
    Teoretycznie można by taki film zrealizować bardzo tanio (jeśli nie decydujemy się na realistyczne inscenizowanie scen wojennych z drugiej części). Jednak w wielu miejscach prosi się użycie efektów specjalnych lub grafiki komputerowej.
    RECENZENT
    Ilona Łepkowska

WYDAWNICTWO
Korporacja Ha!art
Data pierwszego wydania 2000

 

AddThis Social Bookmark Button