Audiowizualni.pl

Serwis informacyjny polskich producentów filmów fabularnych, dokumentalnych, animowanych i programów telewizyjnych

Jesteś tutaj: Home Newslettery Elektroniczna Biblioteka Open Access Metadata - nowatorski projekt NISO [EBIB]

Open Access Metadata - nowatorski projekt NISO [EBIB]

Zapraszamy do przeczytania tekstu Agnieszki Brachfogel (Biblioteka Narodowa) dotyczący inicjatywy NISO (National Information Standards
Organization) opracowania standardu metadanych i znaczników dla zasobów udostępnianych w ramach wolnego dostępu. Tekst przygotowany dla Elektronicznej Biblioteki, a publikowany w serwisie Audiowizualni.pl za zgodą Stowarzyszenia EBIB.

Streszczenie: W artykule omówiona została inicjatywa NISO (National Information Standards Organization) opracowania standardu metadanych i znaczników dla zasobów udostępnianych w ramach wolnego dostępu, w szczególności prac naukowych. Wydawcy różnie oznaczają wolny
dostęp do publikacji, co powoduje utrudnienie w korzystaniu z nich przez różnego rodzaju użytkowników: czytelników, autorów, dostawców treści itp. Dwa znaczniki: "wolny dostęp" i "licencja" powinny zdaniem twórców projektu, rozwiązać ten problem. W projekcie przedstawiono również odpowiednie zalecenia dla wydawców oraz zakres prac związanych z wprowadzeniem tych zapisów w praktyce.

FRAGMENT:

Wydawcy opierają się na różnorodnych licencjach: niektórzy preferują Creative Commons (CC), a zwłaszcza Creative Commons Attribution (CC BY), inni stosują prawa własności lub ich warianty. W efekcie, współpraca pomiędzy osobami zainteresowanymi sprawą (interesariuszami) jest utrudniona, a ośrodki finansujące prace badawcze nie wiedzą, na ile dana publikacja jest zgodna z ich procedurami i strategiami.

Problem ten dotyka również autorów, mających trudność w ustaleniu, które z praw nadal im przysługują i czy są one zgodne z ogólną polityką instytucji finansującej ich działalność naukową. Z kolei serwisy gromadzące dane (repozytoria, wyszukiwarki, bazy danych) nie mają jednego mechanizmu identyfikującego artykuły, które można legalnie pobierać i udostępniać jako otwarte.

Rozpoznawszy te problemy grupa robocza NISO rozpoczęła swoje prace od przygotowania ich zarysu i harmonogramu, który zaakceptowano w styczniu 2013 r. (patrz: Specification for Open Access Metadata and Indicators). Poza analizą odmiennych praktyk w oznaczaniu publikacji w wolnym dostępie, zwrócono uwagę na inne projekty, które funkcjonują w obszarze OA (CrossMark, HowOpenIsIt?, Vocabularies for OA (V40A), ONIX‐PL, Linked Content Coalition, Open Discovery Initiative), uznając jednocześnie za konieczne nawiązanie ścisłej współpracy z realizatorami tych projektów.

Określono również odbiorców projektu, wymieniając sześć środowisk, które mogą skorzystać z zastosowania standaryzowanych metadanych OA. Są to:

  • czytelnicy, którzy są zobowiązani przestrzegać praw określających zakres wykorzystania danej publikacji, byliby w prosty sposób poinformowani, czy jest ona w wolnym dostępie, czy są jakieś ograniczenia w wykorzystaniu treści itp.,
  • autorzy chcący ustalić, jakie prawa zachowują do swojej pracy i na ile jest to zgodne z polityką instytucji finansującej ich działalność naukową i badawczą,
  • wydawcy, którym zależy na jednoznacznym informowaniu swoich odbiorców o tym, co mogą, a czego nie mogą zrobić z udostępnioną publikacją,
  • instytucje finansujące prace badawcze dążące do możliwie najszerszej promocji otwartych zasobów przez nie sponsorowanych oraz chcących lepiej kontrolować, na ile wykorzystanie publikacji jest zgodnie z ich polityką,
  • serwisy wyszukiwarek, baz danych abstraktowych i indeksowych oraz innych usługodawców wspierających swoich użytkowników w dotarciu do udostępnianych zasobów,
  • biblioteki akademickie szukające sposobów na efektywniejsze kierowanie swoich czytelników do zasobów o nieograniczonym dostępie.


Drugi etap prac zespołu NISO polegał na opracowaniu projektu roboczego nowego standardu. Projekt ten opublikowano 6 stycznia 2014 jako „Open Access metadata and indicators. Draft" i obecnie jest na etapie opiniowania (termin mija 4 lutego 2014 r).

DO POBRANIA: Open Access Metadata - projekt NISO

Tekst przygotowany został dla biuletynu EBIB (nr 1/2014),
publikacja na stronie Audiowizualni.pl za zgodą Stowarzyszenia EBIB.
Wybór fragmentu i podkreślenie: Audiowizualni.pl.

AddThis Social Bookmark Button
 
 
 
 
Nie czytasz? Nie idę z Tobą do łóżka!